жобалық технология ретінде қарастыруға болатындығына көз жеткіземіз (Е.
С. Полат, М. В. Моисеева, Н. Ю. Пахомова, С. А. Красносельский, Л. Б. Пере
верзев, И. Д. Чечель, И. С. Сергеев және т.б.).
С. Р. Халилов жобалар әдісін талдай отырып, жобалар әдісі оқытудың
белсенді және интерактивті әдістерін қарастырады деп есептейді[6].
Зерттеушінің анықтамасы бойынша: «Жобалар әдісі оқушылардың өз
бетінше іс-әрекеттерінің нәтижесін презентация түрінде таныстыру
барысында қандай да бір мәселені шешуге мүмкіндік беретін оқу-танымдық
әдістердің белгілі бір жиынтығын болжайды». Автордың пайымдауынша,
педагогикалық технология ретінде жобалар әдісіне зерттеу, іздеу,
проблемалық, шығармашылық әдістер жиынтығы кіреді. Жобалық оқытуды
бізде белсенді зерттеу, танымдық, конструктивистік қызмет технологиясы
ретінде қарастырамыз.
Кез келген іс-әрекет саласында жобаны құру бойынша жұмыс қайта
құрылатын объектілер енгізілетін әрекет саласының қызметі мен
тағайындалуы туралы білімді, қызметтің ерекше түрі ретінде жобалаудың
мәндік сипаттамалары мен әдістемелерін білуді талап етеді.
Соңғы уақытта жобалар әдісінің ғылыми пайымдалуы көптеген
ғалымдармен толықтырылды. Философиялық зерттеулердегі жоба рухани-
қайта жаңғырту қызметінің қорытындысы ретінде қарастырылады. Іс-әрекет
деңгейінде жоба жобалаудың нәтижесі мен мақсаты түсіндіріледі. В.Н.
Бурков пен Д.А. Новиков жобаның мақсаты арнайы ұйыммен, ресурстар мен
құралдардың шығынының ықтимал шектерімен және нәтижелердің сапасына
қойылатын талаптар бар жеке жүйенің уақытпен шектелген мақсатты түрде
өзгеруін қарастырады.
1.3. Жобалар типологиясы
Қазіргі педагогикалық ғылымдағы пікірталас мәселелерінің бірі
жобалардың типологиясы болып табылады. Е. И. Полаттың пікірінше,
жобалардың жалпы белсенді типологиясы бірқатар белгілер бойынша жүзеге
асырылады:
1.
жобада басым қызмет: зерттеу, іздеу, шығармашылық, рөлдік,
қолданбалы (практикалық-бағытталған), таныстыру – бағдарлы
(ақпараттық).
2.
пәндік-мазмұндық сала: монопроект (бір облыс шеңберінде);
пәнаралық жоба.
3.
жобаны үйлестіру сипаты: тікелей (қатты, икемді), жасырын
(айқын емес, жобаға қатысушыны имитациялайтын).
4.
байланыс сипаты (бір мектептің, сыныптың, қаланың, өңірдің,
елдің, әлемнің әр түрлі елдерінің қатысушылары арасында).
5.
жобаға қатысушылардың саны.
6.
жобаның орындалу ұзақтығы.
Қатысушылардың іс-әрекетінде жиі кездесетін жобалау түрлерінің
сипаттамасын қарастырып көрейік.